eDNA-onderzoek voordat je de spouwmuur laat isoleren
Wil je jouw spouwmuur isoleren? Dan moet je rekening houden met beschermde dieren die de spouw als verblijfplaats gebruiken. Denk vooral aan vleermuizen. Met een eDNA-onderzoek onderzoeken we of er DNA-sporen van vleermuizen aanwezig zijn. Hiervoor nemen we monsters bij geschikte openingen in de gevel. De monsters worden daarna in een laboratorium onderzocht. Sinds 7 maart 2025 is eDNA als erkende maatregel opgenomen in de Omgevingsregeling. De methode is bedoeld voor onderzoek naar vleermuizen bij spouwmuurisolatie van grondgebonden woningen.
Takkenkamp is gecertificeerd voor het uitvoeren van eDNA-onderzoek en begeleidt je van onderzoek tot de mogelijke isolatie van de spouwmuur.
Gerelateerde pagina's
Ik wil mijn woning isoleren
Ik wil mijn spouwmuur isoleren
Wat is eDNA-onderzoek?
Waarom is onderzoek naar vleermuizen nodig bij spouwmuurisolatie?
Vleermuizen zijn beschermde dieren. Verschillende soorten gebruiken openingen en ruimtes in gebouwen als verblijfplaats. Ook een spouwmuur is daarvoor geschikt. Bij spouwmuurisolatie wordt isolatiemateriaal in deze ruimte aangebracht. Daarom moet vooraf duidelijk zijn welke maatregelen nodig zijn om aan de regels voor beschermde soorten te voldoen. De eDNA-methode biedt hiervoor een erkende onderzoeksroute. Sinds 7 maart 2025 is deze methode opgenomen in de Omgevingsregeling.
Wat gebeurt er bij een negatieve eDNA-test?
Een negatieve eDNA-test betekent dat tijdens het onderzoek geen DNA-sporen van vleermuizen zijn aangetroffen. Bij een negatieve uitslag mag de spouwmuur volgens de huidige landelijke afspraken zonder extra maatregelen voor vleermuizen worden geïsoleerd. Je hoeft dan niet eerst de vervolgstappen te doorlopen die bij een positieve uitslag gelden. Na de uitslag plannen we de spouwmuurisolatie volgens het reguliere proces.
Wat gebeurt er bij een positieve eDNA-test?
eDNA-onderzoek en een Soortenmanagementplan (SMP)
Steeds meer gemeenten werken aan een Soortenmanagementplan, vaak afgekort tot SMP. Hiermee brengt een gemeente beschermde soorten binnen een gebied in kaart en worden maatregelen voor deze soorten vastgelegd. Heeft je gemeente een geldig SMP en valt je woning binnen het betreffende gebied? Dan gelden de voorwaarden van die gebiedsgerichte aanpak. Een afzonderlijk eDNA-onderzoek is dan niet altijd de route die gevolgd moet worden. Controleer daarom vooraf welke aanpak voor jouw woning en gemeente geldt.
eDNA-onderzoek voor woningcorporaties en andere zakelijke projecten
Ook bij grotere isolatieprojecten is het belangrijk om vroeg te bepalen welke ecologische route nodig is. Dat voorkomt dat dit pas vlak voor de uitvoering duidelijk wordt. Takkenkamp begeleidt zakelijke opdrachtgevers bij eDNA-onderzoek rond spouwmuurisolatie. Daarbij kijken we niet alleen naar de monsterafname en rapportage, maar ook naar de gevolgen van de uitslag voor de verdere planning. Bij grotere of afwijkende projecten is soms aanvullend ecologisch maatwerk nodig. Daarom stemmen we de aanpak af op het project, de woningen en de geldende regels.
Waarom eDNA-onderzoek via Takkenkamp?
- beoordeling van de situatie
- monsterafname volgens de geldende methode
- laboratoriumanalyse via een erkend laboratorium
- rapportage van de uitslag
- advies over de vervolgstappen
- spouwmuurisolatie bij een geschikte vervolgroute
Veelgestelde vragen over eDNA-onderzoek
Wil je weten wanneer eDNA-onderzoek nodig is, wat een positieve uitslag betekent of hoe het onderzoek werkt? Hier beantwoorden we veelgestelde vragen over eDNA, vleermuizen en spouwmuurisolatie.
eDNA staat voor environmental DNA of omgevings-DNA. Bij spouwmuurisolatie worden monsters genomen rond geschikte openingen in de gevel. Een laboratorium onderzoekt deze monsters op DNA-sporen van vleermuizen.
Bij spouwmuurisolatie moet je rekening houden met beschermde soorten en voldoen aan de geldende natuurregels. eDNA is sinds 7 maart 2025 een erkende methode voor onderzoek naar vleermuizen bij spouwmuurisolatie van grondgebonden woningen. Welke route voor jouw woning geldt, hangt ook af van bijvoorbeeld een gemeentelijk SMP.
Bij een negatieve uitslag zijn geen DNA-sporen van vleermuizen aangetroffen. Volgens de huidige landelijke afspraken mag de spouwmuur dan zonder aanvullende maatregelen voor vleermuizen worden geïsoleerd.
Bij een negatieve uitslag zijn er geen vleermuissporen aangetroffen tijdens het eDNA-onderzoek. De spouwmuur mag volgens de geldende eDNA-regeling zonder aanvullende maatregelen voor vleermuizen worden geïsoleerd.
Bij een positieve uitslag zijn DNA-sporen van vleermuizen aangetroffen. Je mag de spouwmuur dan niet zomaar isoleren. In de meeste gevallen volgen ecologisch onderzoek en een aanvraag voor een omgevingsvergunning bij de provincie. Wachten op een geldig gemeentelijk SMP is een andere mogelijke route.
Niet via de landelijke NVI-route. De landelijke afspraken zijn gewijzigd. Na een positieve eDNA-test mag niet meer volgens de landelijke aanpak Natuurvriendelijk Isoleren worden geïsoleerd. De provincie bepaalt welke vervolgstappen nodig zijn.
Vleermuizen verblijven vaak verborgen in kieren en ruimtes van gebouwen. Daardoor is hun aanwezigheid niet altijd zichtbaar. eDNA-onderzoek richt zich op DNA-sporen die vleermuizen bij de spouw achterlaten.
De kosten hangen af van de woning en het onderzoek dat nodig is. Tijdens het adviestraject bespreken we de aanpak en de bijbehorende kosten.
De doorlooptijd bestaat uit de monsterafname, laboratoriumanalyse en rapportage. Hoe lang dit duurt, verschilt per situatie en onderzoeksperiode. Tijdens het adviestraject geven we een actuele indicatie.
Een eDNA-test onderzoekt monsters op DNA-sporen van vleermuizen. Ecologisch onderzoek is breder en brengt bijvoorbeeld aanwezigheid, verblijfplaatsen en het gebruik daarvan in kaart. Na een positieve eDNA-test is in de meeste gevallen nader ecologisch onderzoek nodig.
SMP staat voor Soortenmanagementplan. Een gemeente brengt hiermee beschermde soorten binnen een gebied in kaart en legt maatregelen vast. Op basis hiervan kan de provincie een gebiedsgerichte omgevingsvergunning verlenen. Daardoor is binnen dat gebied niet voor iedere woning een apart vergunningstraject nodig.
Takkenkamp regelt het gehele proces. Onze eigen adviseurs voeren de quickscan en monsterafname uit. In sommige gevallen, wordt de monsterafname door een externe specialist uitgevoerd. De analyse gebeurt in een erkend laboratorium, waarna wij je begeleiden bij de interpretatie van het rapport.
Ja, ook voor grotere woongebouwen kunnen wij eDNA-onderzoek uitvoeren. We stemmen het onderzoek en het vervolgtraject af op het projecttype en de planning.
Voor de isolatiewerkzaamheden zelf kunt u subsidie aanvragen via de landelijke ISDE-regeling of via mogelijke gemeentelijke subsidies. Voor het eDNA-onderzoek gelden momenteel geen specifieke landelijke subsidies. Informeer naar de mogelijkheden in uw gemeente.
