Isolatiesubsidie gratis geregeld Bekijk actie >>

Biobased isoleren: materialen, voordelen en subsidie

Lotte Borst
Aanhanger van Takkenkamp met balen biobased isolatiemateriaal bij een woning

In een tijdperk waarin duurzaamheid centraal staat, wint biobased isolatie snel terrein als een milieuvriendelijk alternatief voor traditionele isolatiematerialen. In dit artikel vertellen wat biobased isolatie precies is, de voordelen ervan en hoe het zich verhoudt tot andere (CO2 intensievere) isolatiematerialen. Ook lees je meer over de beschikbare subsidies voor isolatie.

Adviseur bij een woning

Wil je weten wat isolatie voor jouw woning oplevert?

Plan een gratis adviesgesprek

Wat is biobased isolatie en welke materialen zijn er?

Biobased isolatie is een isolatiemateriaal dat wordt vervaardigd uit natuurlijke en hernieuwbare grondstoffen, zoals stro en  inblaasvezels van miscanthus (Olifantsgras)  of in de vorm van dekens en/of platen vlas, hennep, houtwol en andere plantaardige materialen. Deze materialen worden verwerkt tot inblaasvezels, isolatieplaten of -dekens die gebruikt kunnen worden om de warmteoverdracht door de bouwschil te verminderen. Hierdoor wordt het energieverbruik verminderd en de impact op het milieu beperkt. Biobased isolatiematerialen kunnen gebruikt worden voor het isoleren van zowel nieuwbouw- als renovatieprojecten.

De productie van biobased isolatiematerialen biedt een alternatief of aanvullend verdienmodel voor veeteeltboeren. Omdat er CO2 wordt opgeslagen in de gewassen draagt het bij aan het voorkomen van de opwarming van de aarde en aan het voorkomen van verdroging van de bodem in Nederland.

 

Veld met miscanthus als grondstof voor biobased isolatie

Wat zijn de voordelen van biobased isolatie?

Biobased isolatiematerialen worden vervaardigd uit, bij voorkeur lokaal geteelde gewassen in Nederland, zoals stro en miscanthus verwerkt tot inblaasvezels (gehakseld biobased materiaal) worden steeds populairder vanwege hun duurzame eigenschappen en uitstekende isolerende kwaliteiten. Deze materialen hebben verschillende eigenschappen die hen onderscheiden van traditionele isolatiematerialen:

  • Natuurlijke oorsprong: Duurzaamheid: Biobased isolatiematerialen zijn afkomstig van hernieuwbare bronnen (natuurlijke materialen die opnieuw aan kunnen groeien). Dit draagt bij aan een verminderde afhankelijkheid van niet-hernieuwbare hulpbronnen en aan een verminderde CO2-uitstoot.
  • Goede isolatiewaarde: Ondanks hun natuurlijke oorsprong bieden biobased isolatiematerialen uitstekende thermische isolatie, waardoor het een effectieve barrière vormt tegen warmteverlies in de winter en warmtetoetreding in de zomer.
  • Milieuvriendelijk: Biobased materialen zijn niet alleen minder CO2 intensief bij het verwerkingsproces, maar slaan ook veel CO2 op tijdens de teelt/groei. Daardoor zijn ze zelfs CO2-positief. Als woningeigenaar sla je veel uitstoot op in je woning terwijl je door de lagere energiebehoefte ook nog eens minder uitstoot. Bovendien is het aan het einde van de levensduur biologisch afbreekbaar.
  • Warmtecapaciteit: Veel biobased isolatiematerialen kunnen warmte lang vasthouden. Hitte van de zon in de zomer treedt hierdoor pas na uren de woning binnen (dit wordt faseverschuiving genoemd). Op dat moment is het al avond/nacht en is de buitentemperatuur vaak weer lager dan de binnentemperatuur. De opgeslagen warmte treedt dan dus weer naar buiten in plaats van naar binnen. Dit draagt flink bij aan het wooncomfort.
Aanbrengen van biobased stro-isolatie in een binnendak
Het geboorde gat wordt gedicht met mortel

Wat betekent biobased isoleren voor bewoners en boeren?

Woningen isoleren met biobased isolatiematerialen biedt verschillende voordelen:

  • Milieuvriendelijkheid: Biobased isolatie draagt bij aan een verminderde CO2-uitstoot en minimaliseert het gebruik van niet-hernieuwbare grondstoffen.

  • Thermische prestaties: Biobased isolatiematerialen hebben uitstekende thermische eigenschappen. Dit draagt bij aan energiebesparing en een verbetering in het binnencomfort.

  • Gezondheid en veiligheid: In tegenstelling tot sommige traditionele isolatiematerialen, bevatten biobased isolatiematerialen doorgaans geen schadelijke chemicaliën of allergenen, wat resulteert in een gezondere binnenluchtkwaliteit.

  • Bestaansrecht boeren: Voor veehouders die door stikstof- of andere maatregelen geforceerd zijn af te schalen of hun bedrijfsvoering te veranderen (bijvoorbeeld de veehouders die in of dicht bij Natura2000 gebieden wonen) biedt de productie van biobased isolatiematerialen een mooie aanvulling of alternatief en daarmee toekomstperspectief voor hun bedrijf. Ze kunnen lekker blijven ‘boeren’ ipv de boel te verkopen.

Wanneer krijg je extra subsidie voor biobased isolatie?

Wist je  dat er voor het isoleren van jouw woning met biobased materialen extra bonussubsidie beschikbaar is? Door te kiezen voor duurzame isolatie kom je dus in aanmerking voor extra financiële ondersteuning. Dit maakt de keuze voor biobased isolatie nog aantrekkelijker.
Lees meer over de beschikbare subsidies voor op onze kennisbankpagina en ontdek hoe je kunt profiteren van deze regelingen.

Biobased of traditionele isolatie: wat zijn de verschillen?

Bij het kiezen van isolatiematerialen is het belangrijk om de verschillen tussen biobased isolatie en andere soorten isolatie te begrijpen. Hieronder vergelijken we biobased isolatie met traditionele isolatiematerialen op verschillende aspecten:

  • Levensduur: Biobased isolatie heeft  een vergelijkbare levensduur als traditionele isolatiematerialen, mits de woning(schil) goed wordt onderhouden en het isolatiemateriaal op de juiste manier wordt geïnstalleerd en onderhouden. Het is van belang dat je de isolatie laat uitvoeren door een gecertificeerd isolatiebedrijf.
  • Isolatiewaarde: Dit is onder andere afhankelijk van de specifieke samenstelling en dikte van het isolatiemateriaal. Hoewel de isolatiewaarde van de verschillende biobased isolatiematerialen variëren, liggen de lambda waarde over het algemeen wat lager ten opzichte van traditionele CO2 intensieve isolatiematerialen. Daardoor heb je een dikker pakket nodig om dezelfde isolatiewaarde (Rc waarde) te halen.
  • Kosten: Hoewel biobased isolatiematerialen vaak wat duurder zijn in aanschaf dan traditionele materialen, kunnen de lange termijnvoordelen, zoals energiebesparingen en milieuvoordelen, deze initiële kosten rechtvaardigen. Bovendien ontvang je een bonus bovenop de reguliere subsidie voor isolatie als je gebruik maakt van biobased isolatiematerialen.
  • Installatie: Over het algemeen vereist biobased isolatie vergelijkbare installatieprocessen als traditionele isolatiematerialen. Het is van belang dat er gewerkt wordt volgens de beoordelings- (BRL) en uitvoeringsrichtlijnen (URL). Het kan iets meer vakmanschap vereisen vanwege de specifieke eigenschappen van het materiaal.

Van gewas naar isolatiemateriaal: hoe werkt dat?

Biobased isolatie is niet alleen een belangrijke mijlpaal binnen de bouwsector, maar ook een inspiratie voor een bredere verschuiving naar duurzamere bouwmethoden. Door gebruik te maken van natuurlijke isolatiematerialen zoals stro en miscanthus, dragen we bij aan een groenere en duurzamere toekomst.

De noodzaak van het toepassen van biobased materialen neemt fors toe, er zijn tal van lokale en regionale initiatieven die zich hiermee bezighouden. Het landelijke programma Building Balance, dat hiervoor subsidie heeft ontvangen van de overheid, initieert, stimuleert en ondersteunt zelfstandige regionale en landelijke ketens; van land naar pand. Takkenkamp is toegewijd aan dit programma en speelt een essentiële rol door te onderzoeken welke gewassen geschikt zijn voor snelle opschaling.